Spadek kursu spółek technologicznych w USA. Czy pojawia się okazja do zakupów?

Na giełdzie w USA pogrom. Nasdaq w ciągu miesiąca stracił ponad 10%. Jeszcze gorzej wypadły poszczególne spółki. Intel stracił 50% (przez miesiąc, nie przez rok), Nvidia 22%, Alphabet 18%, Meta 17% itd. W takich okolicznościach rodzi się podstawowe pytanie: Czy już jest tanio? Czy należy kupować?

Odpowiedź z punktu widzenia analizy fundamentalnej brzmi – wciąż nie. Każda z ww. spółek posiada abstrakcyjne wyceny. C/Z kształtuje się na poziomie:

  • INTEL – 63,
  • Nvidia – 26,
  • Meta – 18,
  • Alphabet – 27.

Żadnego z ww. wskaźników nie mogę uznać za atrakcyjny. Kupowanie spółki za jej 63-letni zysk uważam za absurd (to tak, jakbyśmy zaakceptowali zwrot z inwestycji na poziomie 1.58%. A jeżeli weźmiemy pod uwagę ostatnie 5 lat, będą to wartości poniżej 1%.

Także patrząc na historię – czymże okazał się 10% spadek? Moim zdaniem sens ma kupowanie 30-50-70% poniżej szczytu. Wtedy trafiamy na okazje przy C/Z na poziomie 8-12. Do takich wartości jeszcze daleko. Nie warto łapać spadających noży.

Jeśli faktycznie obserwujemy początek spadków, przebicie bańki, mam jedną radę dla „inwestorów” spod znaku uśredniania ceny nabycia ETF-ami (popularny MSCI ACWI ETF spadł o 5%): mocno zapnijcie pasy, kupcie Stoperan, bo poleje się krew. Zobaczymy kto zostanie na rynku po powtórce z lat 2000-2002 (-77%). Bo co do tego, że ona kiedyś nadejdzie, nie mam żadnych złudzeń.

Wszystko wskazuje – może tym razem . Popularne strony inwestorskie od analizy technicznej pokazują wyraźnie: rynek jest przewartościowany. Dlatego ja jeszcze nie kupuję.

30 komentarzy do “Spadek kursu spółek technologicznych w USA. Czy pojawia się okazja do zakupów?”

  1. Pełna zgoda. Ja nie muszę mieć w życiu akcji, nie są mi do szczęścia potrzebne-żeby je mieć po każdej cenie. Kupię tylko wtedy kiedy artykuły w prasie będą informować, „że giełdy już nigdy nie wzrosną a hossa z lat 2022-2026 (?) była wyjątkowa”. I ceny spadną średnio minus 50%.
    Jeżeli to nie nastąpi- to zwyczajnie nie kupię. Dobrze i komfortowo mi bez znaczącego udziału akcji.

    1. Zakup „poniżej ceny dużego ryzyka” wydaje się optymalny. Bez dużego zaangażowania w akcje przed szczytem żyje się spokojnie. A kiedy kolejny CEO, weźmie na boku chińską agentkę, możemy się tylko śmiać z jego głupoty, a nie rwać włosy z głowy. Ostatnio czytałem pewnego psychologa, specjalistę od „męskich kręgów” i powiedział on znamienne zdanie, które miało pasować do tzw. kryzysu męskości, a świetnie oddaje, dlaczego „pewne inwestycje w indeks” zrobiły taką karierę. Poświęcę temu oddzielny wpis.

        1. W starym świecie sprawozdań finansowych liczy się konkret. Jeżeli spółka posiada wskaźnik c/z na poziomie 22, oznacza to, że potrzeba 22 lat dokładnie identycznych zysków, aby odebrać włożony kapitał. Stopa zwrotu – ok.4.5 %. Pozostawiam Waszej ocenie, czy ponosić ryzyka zmiany koniunktury, spadku marży, wybryków CEO (jego zdrada ma nie tylko wymiar etyczny, ale także kreuje problem utraty przewagi konkurencyjnej) na marginesie błędu równym przeciętnej lokacie bankowej. Moim zdaniem, nie warto.
          Dlaczego więc tak wielu poleca NVidię jako „pewną i przyszłościową inwestycję”? Ponieważ każde pokolenie (a nawet dekada) musi przejść swoją bańkę, w której wydaje się, że stare reguły ekonomiczne przestają działać. Służą temu różne szalbierstwa, np. wyliczanie przez Yahoo Finance „forward P/E” czyli przyjęcie założenia, że zyski rosną jak dotycząc liniowo, a czasem nawet wykładniczo. I jak przyjmiemy to założenie, wtedy C/Z (właśnie takie przyszłe) wynosi 11 i można mówić, że spółka jest tania. Po czym powtarza się znana historia przejścia do realnej ekonomii. A w niej rewolucyjna technologia produkcji powozów, przestała mieć znaczenie, Mercedes i Porsche przegrywają z markami chińskimi, Nokia spada z rynku a i NVidia znajdzie swojego pogromcę oraz urealnienie wycen.
          Wyceny rynkowe nie oddają wartości i trzeba o tym pamiętać. Do tego istnieje coś, co nazywam „oczekiwaną stopą zwrotu”, która składa się z dwóch elementów: stopy bazowej praktycznie wolnej od ryzyka (lokaty, obligacje) oraz spodziewanej premii za ryzyko. W przypadku inwestycji wynosi ona np. 8-10% (C/Z równe 10-12.5). Żeby osiągnąć ten poziom NVidia musiałaby jeszcze raz podwoić zyski. Nie muszę nikomu tłumaczyć, że każde kolejne podwojenie jest coraz trudniejsze i mniej prawdopodobne. A utrzymanie tego wyniku w perspektywie 10 lat, prawie nierealne. Przekłucie „bańki AI” lub po prostu dekoniunktura na giełdzie, uczyni marżę na poziomie 75% (coś wyjątkowego w produkcji), wspomnieniem. Czy nastąpi to za rok, 3 lata czy miesiąc, tego nie wiem, ale obecna przewaga konkurencyjna nie będzie trwać wiecznie, ponieważ historia lubi się powtarzać.

          1. Nie masz pojęcia o czym mówisz. C/z na poziomie 20 dzisiaj a 40lat temu to dwie inne sprawy.
            Dlaczego ? Inaczej analizuje się spółki technologiczne , software a inaczej np. handlu detalicznego.
            Jedynie gdzie widzę bańkę to właśnie na spółce Walmart.
            Nawet jeśli nie będziemy patrzeć na przyszłe zyski Nvidi ( a powinniśmy bo na tym polega właśnie analiza spółki ) to c/z za poziomie 22 to jest bardzo niski wskaźnik. Czy może kurs spaść niżej ? Oczywiście że tak , ale jak myślisz że trafisz idealnie w dołek to jesteś hipokrytą.

            Ciekawe jakie miałeś podejście jak wybuchła wojna w Iranie. Też pewnie było wielkie gadanie o krachu a tu indeksy biją rekordy.
            Już ci kiedyś pisałem że analiza spółek i rynku po samym wskaźniku c/z to jak zabawa w piaskownicy. Dlatego tego nie rób bo faktycznie zrobisz sobie krzywdę.

            Jesteś gościem , który czeka wiecznie na krach bo pociąg mu odjechał i został na peronie. Może faktycznie doczekasz się 1929 roku ?

            I jeszcze jedno , statystycznie czekanie na krach nie ma sensu. Ty doskonale o tym wiesz , ale oczywiście racji nie przyznasz tylko napiszesz wymijająca odpowiedź.
            Jesteśmy skazani na DCA. Wiesz dlaczego ? Bo zarabiamy i dostajemy kasę co miesiąc. Inwestycje większej kwoty jednorazowo zdarzą nam się może 2/3 razy w życiu ( spadek , sprzedaż mieszkania itp) albo w niektórych przypadkach w ogóle.

            12.11.2026r. NVIDIA w pre market 160usd za sztukę. Dokupuję, odezwę się za niedługo i zobaczymy jak się to zestarzeje

          2. Mylisz się na każdym poziomie. 20 lat nic nie zmienia, ponieważ c/z pokazuje relację pomiędzy tymi samymi wartościami ceną i zyskiem. 20 lat temu cena mogła być niższa, ale i zysk był sporo niższy (wystarczy spojrzeć na NVidię 20 lat temu). Opowieść o „nowym c/z” prowadzi właśnie do zakrzywiania praw ekonomii, co ZAWSZE kończy się krachem. Jestem wystarczająco stary, żeby pamiętać jak w 2000-2001 r. też krzyczano „spółki technologiczne nie są równe producentom domów” i jak NASDAQ zwalił się na pysk do poziomu, który przebił 13 lat później.
            Analiza spółki polega nie na mechanicznym mnożeniu przyszłych zysków, ale dokładnym określeniu ryzyk. Te biorąc pod uwagę szaleństwa Trumpa i samego Huanga wydają się obecnie wysokie. Buffet stosował konserwatywny i skomplikowany mnożnik i patrzył „na fosę”, a ta w przypadku NVidii nie istnieje. Dlatego jej nie kupił. Wysoki C/Z, stanowi tylko jedną z podstaw wyceny i jest jednym z problemów tej spółki.Skoro Ray Dalio sprzedał ją w 2025 r. idealnie trafiając w szczyt, bo kupił po 86 USD, nawet nie próbuję być mądrzejszy.
            Gadkę o „pociągu” i „zostających na peronie” słyszałem w 2001 r., 2007 r., 2000 r., 2022 r. a nawet w 1992 i 1997 r., więc kompletnie mnie nie rusza. Słyszałem o ropie po 200 USD, nawozy sztuczne po 5000 zł/t itd. Znam naturę rynków, własną strategię, planuję zarobić, tyle co mogę i bawię się w prognozy „kiedy”, ponieważ nie widzę w tym żadnego sensu. Wzrost skończy się, gdy ludzie przestaną masowo kupować – taka jest klasyczna wersja. Mniej klasyczna – kiedy wielcy uznają „dosyć” i jak kiedyś Soros zaczną grać na zwałkę. W dołek idealnie nie trafię, nie ma opcji, kupię przed lub po nim, ale wystarczająco dużo i wystarczająco tanio, aby pokonać każdego, kto zaczynał inwestycje w ETF, metodą „uśredniania ceny nabycia” przed 2022 r., a pewnie i w okolicach lutego 2020 r.
            Odnośnie statystyki, umieszczę cały wpis, kokoszę się z nim już długo. Uśrednianie ceny nabycia nie ma sensu, widzę to już po częściowej analizie. Jestem o wiele głupszy niż Warren Buffet, który strategię wyboru spółek i czekania z zakupem na krach stosował od lat.
            W bardziej dosadnych słowach odpowiedział Ci Bartek, więc na koniec zostawię sobie zasadniczą uwagę pomiędzy nami, bo i Ty umieściłeś ją na końcu.
            Chodzi o argument, że „Jesteśmy skazani na DCA, bo kasę zarabiamy co miesiąc, a inwestycje jednorazowe zdarzają nam się może 2-3 razy w życiu (spadek, sprzedaż mieszkania)”. Mógłbym odpowiedzieć krótko „Popatrz w przeszłość, jak długą historię ma DCA w wersji, którą proponujesz?”, ale wyjaśnię to dłużej. Po pierwsze, nie wszyscy zarabiamy co miesiąc tyle samo. Mogę mówić o sobie. Większe kwoty (mówimy o równowartości dzisiejszych 100k) inwestowałem chyba ze 20 razy, mieszkanie/działki sprzedawałem już 5 razy, a pewnie w najbliższych 3 latach domknę z 10 transakcji sprzedaży. Pomysł „inwestowania, gdy wpływają pieniądze” leży tak blisko konsumowania, a nie inwestowania, że aż mnie to uderzyło. Od 20 lat stosuję strategię „kupuj tanio”, co sprowadza się do zbierania kasy i wrzucania jej na rynek jednym ruchem, nie mam czasu na comiesięczne analizy, akcje stanowią pewien ułamek mojego majątku i wcale nie zależy mi na panicznej wyprzedaży, ponieważ sam stracę. Siadam do obliczeń 2-3 razy do roku i to wystarcza.

  2. życzę powodzenia pokoleniu: ” kupujemy każdego miesiąca etf i wieku 45 l Fat Fire” , ” zawsze będzie rosło” , ” każdy spadek to okazja do zakupów i korekta”, ” kto nie kupił przy P/E 30 przegrał życie”..:-)))).

    Jak to mawiacie, ja: „siadam wygodnie, otwieram piwo i popcorn”….

    1. Nigdzie nie napisałem że każdy spadek to okazja do zakupów. Odniosłem się tylko do tego , że mówienie że NVIDIA jest przewartościowana tylko dlatego że ma c/z na poziomie to jest analiza na poziomie dziecka z podstawówki.
      I żeby była jasność ja nie wiem czy będę miał rację czy autor. Tylko po prostu trzeba podyskutować i przeanalizować bardziej temat a nie opierać analizie na jednym wskaźniku.

      Powodzenia

      1. Dla porządku, przeczytałem jeszcze raz własny wpis, tam NVidia była tylko przykładem. Do tego ostatni akapit dotyczy wskaźników technicznych, które dają inne argumenty niefundamentalnie. Potem podałem kolejne argumenty (brak silnej fosy, sytuacja z CEO). Przed chwilą przeczytałem info, że tych romansów było więcej, kolejny z własną podwładną. W świecie korpo – poważne przewinienie. Zmiana konia pociągowego, w tak trudnej sytuacji – już mówią analitycy – 30% do wartości spółki.

    2. Jeśli porównujesz bańkę dot-com do obecnej hossy AI to naprawdę nie mamy o czym rozmawiać.
      Może powymieniamy się faktami a nie ogólnikami. Obecna hossa nie ma nawet podobieństw do banki dot-com. A jeśli już szukać podobieństw to wycen z wtedy to brakuje nam jeszcze bardzo bardzo wiele.
      Twierdzenie że do niedawna największa spółka świata której dochody rosną o 100% rdr i wycena jest najniższa od lat ,że nie ma fosy i jest przewartościowana jest po prostu kłamstwem.
      Oczywiście , masz rację , że trend może się odwrócić i kurs będzie potrzebował wiele lat na dogonienie fundamentów.
      Jeszcze wracając do wyceny poprzez wskaźnik c/z. Czy c/z dla Nvidi na poziomie 22 a powiedzmy PZU na tym samym poziomie to jest to samo ? No dla mnie absolutnie nie.

      Większość ludzi niestety nie będzie inwestowało dużej kwoty na raz. Ty jesteś wyjątkiem potwierdzającym regułę.
      Ja mam 29lat i nie zdarzyło mi się to nigdy. I długo się nie zdarzy. Także większość ludzi jednak może zainwestować 1-3 razy w życiu większą kwotę.

      Mówisz , że wrzucasz kasę jednym ruchem na rynek. A jaka masz pewność że rynek nie będzie tańszy ? Że legendarny wskaźnik z 8 nie spadnie na 4? No nie masz , dlatego nigdy nie trafimy idealnie w dołek. Trzeba się cieszyć , że jest z czego inwestować.

      Magia Buffeta widzę nadal aktualna po latach. Otóż Buffet od wielu lat nie bije rynku. Przespał ostatnią hossę technologiczną.

      1. Każda bańka jest po prostu bańką, owczym pędem w kierunku coraz wyższych wycen. Jeśli chodzi o „największą spółkę świata”, popatrzmy na twarde kryteria:
        1) Czy posiada największy majątek?
        2) Czy generuje największy zysk?
        3) Czy zatrudnia najwięcej ludzi?
        4) Czy ma największą kapitalizację?
        I nagle okaże się, że tylko punkt czwarty. Bo w zysku wyprzedza ją Alphabet, a w pozostałych kategoriach (1 i 3) sporo firm. I teraz oceńmy szansę wzrostu dochodów 100% r/r. Moim zdaniem – zbyt wielka niepewność. Jak ktoś kupił po 80-90 USD, wygrał, bo szczyt to chyba 225 USD i nie powinno spaść poniżej niego. Jak ktoś uśredniał cenę nabycia od czerwca 2024 r., jest dzisiaj w okolicach zera, albo na minusie.
        Doświadczenie Buffeta pokazuje, że takie PZU (w jego przypadku inna firma ubezpieczeniowa – GEICO) ma większy sens niż wiele firm komputerowych. Aczkolwiek w sektorze finansowym zwykle c/z bywają sporo mniejsze niż w technologii, co nie oznacza, że PZU, gdyby nie należała w dużej części do państwa, byłaby zła.
        Twój wiek pokazuje właśnie, jak każde pokolenie musi doświadczyć własnych klęsk, własnych teorii itd. Nie bierz tego osobiście, my z Bartkiem byliśmy pewnie dokładnie tacy sami. Z czasem (stąd przywołuje Buffeta czy Kuczyńskiego), nabiera się innej perspektywy, dlatego czytałem i słuchałem co mówią, robią „starsi panowie dwaj” plus jeszcze m.in. Dalio.
        Inaczej oceniamy też (bo jesteśmy starsi, zamożniejsi), co znaczy „większa kwota”. Znam ludzi, którzy kilka razy w roku domykają transakcje na 4-5 mln, więc też łapię perspektywę własnych możliwości.
        I wreszcie „Buffet od wielu lat nie bije rynku”. On patrzy w innej perspektywie, nie ściga się z nikim, bo nie musi. Opisywałem na blogu przykład jednego polskiego funduszu. Bili rynek przez 2 lata, po czym pierwsza kraksa zmiotła ich całkowicie. Na marginesie ETF z uśrednianiem ceny nabycia, nie bije rynku nigdy. Ba ZAWSZE z nim przegrywa, ponieważ dochodzą opłaty i podatki (niewielkie, ale jednak).
        Teraz kwestia momentu. Nigdy, przenigdy nie trafisz w dołek idealnie. Natomiast stosując prostą taktykę zdywersyfikowanego portfela i w akcje 1/3 30% poniżej szczytu, 1/3 50% poniżej szczytu, 1/3 70% poniżej, zwykle zyskasz więcej niż uśrednianiem ceny nabycia. Zwróć uwagę, dzisiaj rynek daje wiele instrumentów, możesz sprzedawać krótko za szczytem.

        1. Tylko Buffet nie bije rynku od wczoraj. Nie bije go od od kilkudziesięciu lat. I jeszcze jedna uwaga. Buffet przez lata jechał na dźwigni 1.6. Poczytaj o tym.
          Mówisz , że kto kupował NVIDIA od 2024 to jest na zero. Poważnie? Na akcjach masz zarobić tu i teraz ? Tak wygląda budowanie pozycji. Kto powiedział , że kupię teraz i potem już nie dokupię ? Spółka nie musi utrzymywać wzrostu przychodów 100rdr by rosła. I wiesz co ? Jestem świadomy że tak nie będzie. Legendarny Buffet budował np. pozycja Na Google przez kilka lat.

          Spójrz też na jakiej spółce zarobił przez ostatnie lata najwięcej i oceń co jeśli by nie trafił ?

          Chciałem poważnie podyskutować ale sprowadziłeś mnie do parteru tylko dlatego że jestem młody. Merytoryczna dyskusja naprawdę
          I wiesz co ? Wszystko zaczęło się od wyceny Nvidii o wskaźnik C/Z. Tak zmanipulowałeś rozmowę że zeszła na inny temat.

          1. Co ja mogę odpowiedzieć na zarzut o manipulację? Staram się propagować pewien system inwestycyjny, na który składają się: dywersyfikacja, kupowanie tanio, analiza fundamentalna. Według tej reguły funkcjonuję od lat tzn. nie szukam spółek, której jeszcze 5 lat temu miały miały zysk 5 mld w rok, a teraz nagle, wyskoczyły do 60 mld kwartalnie. Do tego na gigantycznej marży. To jedno. Zobacz sobie Longterma i jego „akcje prowzrostowe” i zapytaj Alberta Rokickiego, czy kupuje co miesiąc. Moim zdaniem, nie. Zapytaj go, czy ma co miesiąc zwyczaj inwestowania tej samej kwoty. Zapytaj, czy kupił Nvidię, za ile i dlaczego.
            Dwa – kupowanie akcji zgodnie z trendem wygląda fajnie… dopóki trend się nie odwróci. A wtedy okazuje się, że jesteś załadowany pod korek w akcje (indeksy), kupowane za 30% swojej pensji przez 5 lat wzrostu i nagle dostajesz strzał – 50%. Jeśli dobrze zarabiałeś i odkładałeś te 5k/m-c masz w dobrym układzie 450k i nagle robi Ci się 225k. -50% od kosztów nabycia i -25% od szczytu. Zniesiesz to? Przyjmijmy, że zniesiesz. Czy zniesie to Twoja żona (jeśli ją masz)? O, tu już nie byłbym taki pewien. Zacznie się suszenie głowy, marudzenie. Jak jeszcze poleci, pojawią się grube nerwy.
            I teraz wyobraź sobie, że ja w tym czasie siedzę w obligacjach, które dzisiaj płacą mi po 8.5% brutto, a bywało lepiej (ponad 10). Wrzuciłem na raz te same 300k, dzisiaj mam odsetki za 5 lat, jakieś 50% (reinwestycja zysków) czyli… te same 50% przy znacznie mniejszym ryzyku. Jak to możliwe? A wziąłem pod uwagę świetne lata (S&P500 podwoił się przez tych 5 lat). Jaki sens mają niepewne akcje? Pierwszy temat na wpis.
            Drugi temat – wpływ dokupowania na wynik portfela. Uśredniając, musisz kupować też drogo. Chwila konsolidacji (trend boczny), tu nie trzeba nawet spadków i średnia cena nabycia idzie w górę. A potem wyjście z tej konsolidacji w górę lub w dół. I tu już wchodzi temat „czerwone” czy „czarne” czyli obstawianie wzrostu jak w rulecie.
            Trzeci temat – budowanie i zarządzanie pozycją. Buffet robił znacznie więcej niż proste uśrednianie ceny. Gdyby tak było, wszyscy mielibyśmy po 15-20% średnio, bo nie ma nic prostszego niż kupować za stałą kwotę.
            Temat czwarty – moje porównanie ostatnich kilku lat, na linii akcje-obligacje, w pewnym sensie daje Ci fory. Dlaczego? Ponieważ poświęcając stałą część poborów (dajmy na to te 30%), gdy one się zwiększają w miarę rozwoju trendu, inwestujesz z każdym rokiem więcej. Przy rosnących cenach S&P500, cena nabycia uśrednia się w górę o tę wartość. Realnie inwestowałeś pewnie 3k w roku 2021 i 6k w 2026r., zwłaszcza jeśli jesteś młody i Twoje pobory rosną dynamicznie.
            Temat piąty – ta nieszczęsna NVidia i jej cena/zysk. Według tradycyjnych reguł jest wysoki. W efekcie kupujesz spółkę bez niezbędnego dyskonta. W skrócie, zakładasz się o przyszły wzrost zysków. Możesz wygrać, ale bez marginesu błędu (Buffet miał go wysoko i tracił, i przyznawał się do porażek). Tutaj jeden głupi ruch CEO tnie ceny, jak go wywalą (a dzisiaj na to wygląda), nie mamy do czynienia z tą samą spółką. Ale wszystko zaczęło się od decyzji zakupu przy wysokim cena/zysk.
            Bartek wyjaśnił temat znacznie lepiej niż ja. Konkretnie, lapidarnie. Jeżeli ma pewne 5-7% nie szuka Świętego Graala na poziomie ryzyka z ruletki (czarne/czerwone). Ja jestem trochę krejzolem, więc poszedłem w inny temat – pojawi się na blogu. Zakup nieruchomości 30% poniżej ceny rynkowej, a czasem nawet 50%. Cóż to oznacza? Że kupuje coś za 2 lata mam +80%. Powtarzalność modelu, ludzie, którzy robią to od lat, plus bieżący zysk z wynajmu. I tu właśnie pojawia się problem – nie piszę o temacie dla kogoś, kto chce zainwestować 5k miesięcznie i liczy na szybki wzrost. W akcjach staram się trzymać utrzymywać płynny procent, wysoki po spadkach, niski pod szczytem.
            Temat szósty – obiecuję opisać strategię dla takich jak Ty, młodych głodnych zysku, lubiących jakieś ryzyko i akcje. Żaden ze mnie Buffet, ale obiecuję, że będzie ciekawie.

  3. Luko, nie obrażaj się, ale jako młody właśnie przeanalizuj rady starszego ( Autora), który przeżył kilka krachów giełdowych. Nie musisz ich brać pod uwagę ale przynajmniej przeanalizuj.
    Zgadzam się z Autorem, że wiele razy zdażyło się inwestować kwoty większe od podanych przez Autora ” 100 k PLN”. Dlatego właśnie napisałem, że „piwo i popcorn”. Bo jest wielu ludzi zarządzających swoimi finansami w wieku 50 plus, którzy mają obecnie bezpieczne 5-7% z relatywnie sporych pieniędzy i mogą z taką pozycją bezpiecznie czekać na ceny akcji, które każdy indywidualnie uzna za atrakcyjne. Jeżeli takie ceny nie pojawią się-czyli nie będzie sporych spadków ( w co osobiście- podobnie jak Autor- nie wierzę, bo świat jest cykliczny) zwyczajnie będą dopisywać każdego roku 5-7% z działek, obligacji, mieszkań ( w tym przypadku liczę z czynszem czyli ” dywidendą” bo o wzroście samych cen mieszkań o te 6% rocznie nie jestem przekonany ).Serdecznie pozdrawiam i życzę udanych inwestycji.
    P.S. – dla rzetelności wpisu : obecnie mam w portfelu mniej niż 5% ekspozycji na akcje, po udanych wyjściach- w tym wykupach.

    1. Nie obrażam się, tylko chciałem podyskutować.
      Też nie inwestuje agresywnie bo wiem jak to się może skończyć.

      Może NVIDIA była trochę przykładem. Dlatego nie wkładajmy wszystkiego i wszystkich do jednego worka.
      Czy rynek jest na szczycie ? Jest
      Czy może pójść jeszcze wyżej ? Może
      Czy mimo , rybek jest na ATH wyceny muszą być odklejone od rzeczywistości ? Nie muszą

      Do tego zmierzam. Nie ma sytuacji zero-jedynkowej. Potrzeba troszkę głębiej analizy wyceny rynku czy konkretniej danej spółki by stwierdzić czy jest drogo.

    2. I też jestem na takim etapie , że na giełdzie mam można powiedzieć ochłapy. Staram się inwestować regularnie , ale na ten moment mam ważniejsze wydatki ( cele mieszkaniowe ).

    3. Odpowiadam na ostatni komentarz autora ?

      Dlaczego przypisujesz mi rzeczy , których ja tu nie pisałem ?

      1. Gdzie ja pisałem o kupowaniu spółek z trendem ? Pisałem o wycenie Nvidii. Dopowiadasz sobie i oczywiście zakładasz najgorszy scenariusz by wyszło na twoje

      2. Buffet od lat nie robi 20%. Proszę sprawdz dane bo mijasz się z prawdą. Naprawdę poczytaj z jaką premia inwestował przez lata Buffet ( realna dźwignia 1.6). On zarabiał na firmie a nie na inwestowaniu. Inwestowanie to efekt poboczny.

      3.Znowu coś zakładasz. Nie wiesz ile inwestuje , kiedy inwestuje , jak wchodzę w pozycję i jak wychodzę. Po prostu sobie coś ubzdurałeś i ciągniesz dalej pod swoją tezę.

      4.C/z na ten moment jest niski. Po obecnej przecenie jest jeszcze niższy. Znowu o nic się nie zakładam. Nie wiesz jaką mam strategie na spółkę. Wiesz tylko tyle że dzisiaj kupiłem pierwszą transze. W tym punkcie znowu sobie dopowiadasz kwestie i których nie pisałem.

      „Jeżeli ma pewne 5-7% nie szuka nie szuka Świętego gramów na poziomie ruletki” – kto szuka ? Czy dla ciebie inwestycja w Nvidię przy c/z 20-22 i rosnących przychodach to ruletka ? Brak słów

      Zakup mieszkania poniżej ceny rynkowej 30-50% i za 2 lata mam +80% !! 🤣🤣🤣
      Tu już poleciałeś ? Skąd wiesz ile będziesz do przodu za 2lata?

      1. Odpowiedź na pytanie 1.
        Cytuję „Poważnie? Na akcjach masz zarobić tu i teraz ? Tak wygląda budowanie pozycji. Kto powiedział , że kupię teraz i potem już nie dokupię ?”
        Oznacza to, bazując na własnym doświadczeniu, że jak ktoś „buduje pozycję” comiesięcznymi wpłatami nie robi tego w trendzie bocznym ani spadkowym, ponieważ takie działanie nie ma kompletnie żadnego sensu.Założyłem, że działasz logicznie.
        Odpowiedź na pytanie 2. W corocznym raporcie, opartym na wzroście wartości akcji https://www.berkshirehathaway.com/2025ar/2025ar.pdf widzę dane na poziomie 19,7% średnia z całego okresu działalności. W innym miejscu – https://pl.investing.com/pro/WSE:BRKB/explorer/roe – liczą rentowność kapitałów własnych i wychodzi nieco gorzej. Jeżeli jednak weźmiemy pod uwagę, że te „kapitały własne” to było ok. 15% gotówki, wynik nadal uważam za imponujące, biorąc pod uwagę skalę działalności, wiek samego Buffeta i konserwatywną strategię. 4.6% realnej straty w 2022 r., chylę czoła. S&P500 stracił 18,11 % uwzględniając dywidendy. Nasdaq 100 -33%.
        Odpowiedź na pytanie 3.
        Ponownie założyłem, że jesteś racjonalnym, oszczędnym człowiekiem, który co miesiąc inwestuje spore jak na Polskę pieniądze, zaczynając po skończonych w terminie studiach i osiąga wyniki równe S&P500. Pochwal się swoimi wynikami, wtedy przestanę zakładać i pochylę czoła jeśli się okaże, że od 10 lat bijesz S&P 500.
        Jeśli zaś inwestujesz znacznie mniejsze kwoty przez rok, po prostu nie wiesz, co znaczy ból po utracie kapitału. A właśnie on tworzy zakres świadomości własnych ograniczeń.
        Odpowiedź na pkt 4.
        Teza, że „c/z na ten moment jest niski” pozostaje Twoim własnym twierdzeniem. Kompletnie się z nim nie zgadzam. C/z powyżej 20 oznacza rentowność inwestycji niższą niż obligacje skarbowe. Jak napisał Bartek, ludzie koło 50-tki, z pewnym doświadczeniem z łatwością znajdują miejsca, gdzie ulokować kapitał na 5-7% bez istotnego ryzyka.
        No właśnie wczorajszy dzień pokazał, że NVidia=ruletka. Huang stracił stołek, a ktoś kto zainwestował dzień wcześniej 4.5%. Od szczytu ledwie miesiąc temu ok. 30%. Rosnące przychody nie mają nic do rzeczy, ponieważ jeżeli wystąpi jedno z ryzyk: zmniejszenie inwestycji w centra danych (zapowiedzi demokratów), rozwój chińskiej lub innej technologii wysokie przychody, w przede wszystkim marża stanie się snem.
        Odpowiedź na Twoją ostatnią wątpliwość okazuje się najprostsza – stosuję 3 reguły: 1. znam się na tym, co kupuję 2. kupuję 50% poniżej ceny rynkowej (co oznacza, że zysk osiągam w momencie zakupu, a nie liczę, że kurs odbije), 3. Posiadam stosowny margines błędu (dlatego podaję 80%, a nie 100% jakby mogło wynikać z prostego porównania, całkiem ignoruję bieżący przychód).
        Jeżeli posiadasz wolne 100k, albo zdolność kredytową na 3 razy większą sumę, możesz w to wejść, gdy główny inwestora zaakceptuje Cię do grupy. Są w niej zwykli ludzie: historycy, nauczyciele, urzędnicy, korporszczury, właściciele małych firm.

        1. 1.W czyn przeszkadza budowanie pozycji na spółce w trendzie bocznym albo spadkowym ? Budujesz pozycję tylko w oparciu o kurs akcji ? Nie wiem czy wiesz ale w spółce mogą dziać się same dobre rzeczy a kurs może przez jakiś czas i tak lecieć w dół

          2.Buffet ma niespełna 20% przez całą swoją karierę. Znowu nie odpowiadają na pytania i wymigujesz się. Pisałem byś sprawdził ostatnie lata a nie całą karierę. No ale wtedy teza się nie będzie zgadzała.
          W 2022r. była bessa i fakt Buffet lepiej na tym wyszedł , ale popatrz na następny rok. Ale nie wiem co to ma do rzeczy. Po prostu miał bardziej defensywny portfel i chwała mu za to.

          3. Znowu sobie dopowiadasz. Dalej sobie coś zakładasz. Mój wiek , wykształcenie , zarobki , kwoty jakie inwestuje i podejście do ryzyka.
          Zapytałem tylko o Nvidię a ty sobie całą rozmowę ustawiłeś pod swoją tezę.
          Ale jak już chcesz wiedzieć to mam portfel 50/50( pasywnie/aktywnie) i po 3 latach aktywnego inwestowania bije Nasdaq 2% rocznie. I wiesz co ? Nic to nie znaczy po takim okresie bo wiem , że w bessie będzie inaczej. Tylko ja jestem tego świadomy i proszę nie dopowiadaj mi rzeczy o których nie wiesz i o których nie pisałem.

          Na temat mieszkania : mówisz , że znasz się na tym co kupujesz i kupujesz coś 50% poniżej ceny rynkowej. Dlaczego zakładasz, że ktoś kupuje spółka po c/z wynoszącym to się nie zna i podejmuje ryzyko ? Może on analizował głębiej spółkę/rynek i tam widzi okazję.
          Na temat wskaźnika c/z : wskaźnik c/z=10 dla xspólłki a wskaźnik c/z=10 dla yspółki nie musi oznaczać tego samego.

          Aa i gratuluję biznesu mieszkaniowego. To niestety nie mój konik. Znaleźć takie mieszkanie po takim dyskoncie to nie jest prosta rzecz.

          Obserwuje się od pewnie 6-7lat i przeczytałem 90% wpisów na blogu. Nie muszę się ze wszystkim zgadzać i ty jako autor bloga musisz mieć świadomość , że każdy może mieć inne zdanie.

          1. Inwestowanie w trendzie bocznym z budowaniem pozycji powoduje, że czas nie jest wykorzystywany optymalnie. Wolę wtedy choćby te obligacje, jeżeli płacą nawet 5%. Uśrednianie ceny nabycia daje efekt przy wzrostach i to też w odpowiedniej fazie.
            Buffet idzie w średnia, a nie dobry rok. Właśnie „na długi termin” jest jego wizytówką plus jeszcze „nie trać pieniędzy”. Sprawdza się to bo -18% od kapitału to niska baza.
            Zawsze robię założenia na korzyść rozmówcy. Wiek akurat podałeś, sporo mi uprościło dalsze założenia.
            Róznica pomiędzy NVidią przedwczoraj i tym mieszkaniem jest zasadnicza. Znam cenę rynkową, jestem jej pewien. C/z najmu nie licząc na dyskonta na wartości wynosi 11. Nie liczę więc na wzrost ceny, a już,na dzisiaj dostałem dobre warunki. Dostrzeżenie okazji oparte na aktualnym, nadzwyczajnym przychodzie i dochodzie (ten wynika z marży) nie jest analizą. Ta obejmuje co najmniej ryzyka i prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Do tego dochodzi ryzyko kupienia w ostatniej fazie hossy w USA.
            Możliwość nabycia na takich warunkach jest efektem wielu lat doświadczeń, pracy itp. Nie musimy się zgadzać, widzisz to po dyskusjach z Bartkiem, który wprost pisze, że określona prognoza wcale nie jest realna. Natomiast nie obrażamy się wzajemnie, nie zarzucamy manipulacji i dodajemy xD na końcu zdania.

    4. Jeżeli macie wolne miejsce ( w sensie brakuje kwoty do spięcia czegoś) w tym biznesie nieruchomościowym to jestem chętny zapoznać się z założeniami i jeżeli dojdziemy do wniosku, że warto- to następnie z współuczestnikami.

      1. Napiszę do Ciebie maila dziś wieczorem, bo mogę dodać kogoś do grupy. Przedstawię w skrócie założenia. Minimalna inwestycja – 100k gotówką i 300k kredytem.

  4. Dalej nie odpowiadasz na pytania tylko jeśli nie jest pod twoją tezę to robisz wywód i naginasz prawdę.

    Idąc twoim tokiem myślenia nigdy nikt nie wszedł by na rynek akcyjny bo :
    A/ może być już drogo i jesteśmy w końcowej fazie hossy ( np. to samo mówili w 2024 i 2025roku)
    B/ jesteśmy w bessie , ale może spaść jescze niżej. Dołka nigdy nie znamy
    Błędne koło

    Już mi na ten komentarz nie odpowiadaj bo i tak połowę argumentów pominiesz i przeinaczysz.

    Pozdrawiam

    1. Tak jak napisałem. Nie jestem wróżką, ale parę krachów widziałem. Zawsze wygląda podobnie – najpierw ostry pik, potem ostry spadek. Wskaźniki techniczne pokazują – sprzedawaj. C/z znacznie powyżej średniej wieloletniej. I zawsze znajdzie się grupa, która twierdzi, że trzeba dokupić. Po czym na pozycji otwartej w takim momencie zalicza straty. Moja krótka rada – ustaw stop lossa. Jeśli to korekta, nie uruchomi się, jeśli początek bessy – stracisz, ale mało.
      Poczytaj sobie Alexandra Eldera ” Zawód inwestor giełdowy” zobaczysz, żadne błędne koło tylko matematyczna analiza sytuacji na rynku.

      1. Ja też nie jestem wróżką.
        Dlatego trzeba mieć jakąś strategie , unikać fomo i nie wchodzić w spółkę All in tylko dlatego , że potaniała.
        Z ostatnią kwestią nie zgadzam tylko trochę.
        Np. Dzisiaj indeks wydaje się drogi ale rośnie następne 30%. Po korekcie 20% i tak będziemy wyżej niż dzisiaj. Hossa jest bardziej wyczerpująca niż bessa. W hossie wydaje się drogo a potem rośniemy jescze długo. Bessa przychodzi z nienacka jest gwałtowna ale trwa krótko.

          1. I znowu przytaczasz najgorszy scenariusz.
            Jak tu dyskutować jak na wszsytko jest kontra.
            Tak , wiem to.
            Ale po pierwsze na zero byłbyś po 14latach gdybyś kupił za całą kwotę na szczycie i nic więcej nie kupował. Całkowicie nierealistyczny scenariusz byleby się teza zgadzała.
            Po drugie gdyby się tak zdarzyło to przecież na tym się rynek nie kończy i dalej zarabiamy , inwestujemy i kupujemy też w dołku.
            Po trzecie jak już zakładamy scenariusze najbardziej nieprawdopodobne to załóżmy że zaczynamy inwestować po krachu dotcom. Nie pasuje do tezy
            Po czwarte załóż scenariusz realistyczny. Połowa inwestycji na górce i połowa w dołku ? Już chyba wygląda to lepiej ?
            Po czwarte jeśli ktoś zainwestował w Nasdaq na szczycie bańki dotcom to przez 26lat osiąga średnioroczną stopę zwrotu z dywidendami ~7.7% brutto przy inflacji w Polsce za ten czas średnio 3.3% rocznie. 4.4% brutto ponad polską inflację. Dalej zadowala mnie ten wynik , pomimo pesymistycznego założenia.
            Pewnie zaraz mi napiszesz , że jak będzie krach to liczby będą wyglądać inaczej…

          2. Nieco źle mnie zrozumiałeś. Uważam inwestycje w akcje za świetne rozwiązanie dla bystrych, analitycznych osób z chłodną głową. Trzeba też mieć wysoką tolerancję na ryzyko. Sama bystrość nie wystarczy, przekonało się o tym wielu lekarzy.
            We wpisie podałem jednak ważne zastrzeżenie – nie kupiłbym dzisiaj. Nie piszę o tym co chwila, nie wieszczę krachu co 2 tygodnie. Jeden taki wpis od wielu lat (a chyba nawet od początku bloga).
            Do tego, uważam mechaniczną metodę uśredniania ceny zakupami co miesiąc za tę samą kwotę, jeszcze często przez ETF za sprawdzającą się słabo. Obiecałem wpis z danymi, bo tego się nie da zmieścić w komentarzu.
            Przyczyną wydaje się dość prosta – nie mamy wpływu na bardzo ważny składnik dobrej inwestycji czyli moment wejścia. Często też na wyjście nie będziemy czekać latami. Weź do ręki Nomadland, przeczytaj historie ludzi, którzy 7 lat przed emeryturą mieli na koncie 1 mln, a za chwilę 100k USD. Dokładnie dolarów sprzed 20 lat, gdy za 300k kupowałeś fajny dom na Florydzie i prawie wszystko było o połowę tańsze. Efekt – praca do śmierci. Przy DCA, może być tak jak w ZUS, że dwie osoby robiły dokładnie to samo (w dniu otrzymania pensji kupowały jakiś ETF All World za 200 USD), a osiągnęły inny rezultat, bo jedna dostaje pobory 1go druga 10go a trzecia 22go.
            Czy po krachu dalej inwestujemy czy zamykamy rachunek zależy od naszej psyche. Widziałem ludzi zaraz po i uwierz mi dla kogoś, kto ciężkim wyrzeczeniem odłożył 50k, w 5 lat zrobił z tego 75k, saldo rachunku na poziomie 30k bywa tragedią. Ludzie dostają zawalów, spać nie mogą. Ostatnie o czym myślą to dokupić. Tak działa mechanizm „chciwość i strach”. Ty jesteś na rynku 3 lata, nie miałeś okazji obserwować, więc tego nie czujesz, dlatego radzę przeczytaj Eldera. Nie trzeba uciąć sobie ręki, żeby zrozumieć ból z tym związany, wystarczy przeczytać kogoś, kto rękę stracił. I spadki to jest scenariusz realistyczny. Zdarzył się mnóstwo razy w historii. W ostatnich 30 latach: 1997, 2000, 2007, 2020, 2022, tak z pamięci. Biorąc pod uwagę czas trwania było pewnie 7-8 lat na minusie, drugie tyle na niewielkim plusie. Już dostajesz 50% szans na przegraną z inflacją w tym 20% na realną utratę kapitału.
            Po nagłym kilkuletnim wzroście – 50% szans na straty.
            7.7% od szczytu bańki? Wierzę, nie sprawdzałem. Podwojenie co 9 lat. W sumie ok. 8- krotność pierwotnej inwestycji nominalnie. W tym czasie średnia krajowa wzrosła prawie 6 razy, cena mieszkań w moim mieście 8 razy (z czynszami 12), a gruntów rolnych 25 razy. I juz tak fajnie nie wygląda. Wielki pan inwestor z miasta (żeby nie było, pisze też o sobie), dolicza dywidendy, stosuje fajnie brzmiące DCA, a przegrał z gościem, który robił to samo, co ojciec i dziad (wszyscy trzej odpowiednio po podstawówce, zawodówce i technikum) czyli starał się dokupić pola. I ten drugi ma 10 razy mniejsze szanse na 20% stratę kapitału i zamiast miliona ma trzy.
            Ponieważ DCA jest tym, czym jest – ponoszeniem nadprzeciętnego ryzyka, przy niezbyt imponujących wynikach.
            A że krach przyjdzie, tego jestem pewien, tylko nie potrafię podać daty. Na pewno jest bliżej niż rok temu, ponieważ rynki działają w cyklach.
            Na koniec założenie „połowa na górce, połowa w dołku). Ładnie wygląda na ekranie. W rzeczywistości, ktoś kto zaczynał 2 lata temu, ma za sobą 2 lata górki. Jeśli rynek spadnie o 40% (dla NVidii już blisko do tego), będzie słabo. Do tego 2-3 lata w trendzie bocznym i po 5 latach jest nadal na minusie nominalnie, realnie – dramat bo inflacja zjadła kolejne 20%.
            Dlatego ostrzegam, nie kupować teraz, czekać na mocne sygnały kupna. Jeśli ktoś już się obkupił, ustawić ruchomy stop loss.

  5. Czekam na te wyniki bo czy inwestujemy 10 , 15 czy 22 dnia miesiąca nie ma znaczenia w długim terminie.
    Ale co mi chcesz udowodnić , że na akcjach można być po 10 latach w plecy ? Wszędzie się o tym trąbi i zaznacza że na krótki termin akcje to nienajlepszy wybór . I najlepiej inwestować pieniądze których nie potrzebujemy do życia.
    Na rynku jestem dłużej niż 3 lata. 3 lata to tylko dołożenie pojedynczych spółek.

    Mówisz o krachu , ale statystyka jest tu nieubłagana. Nie wiesz kiedy będzie krach , a ominięcie najlepszych dni na rynku będzie bardziej kosztowne nic siedzenie na gotówce przed strachem o krach.

    Kolejne założenie z kosmosu o połowę na górce i połowę na dołku. Ja zrobiłem założenie o pesymistycznym założeniu w bańce dotcom. Jeśli ktoś zaczął dwa lata temu to jest mocno na plusie , czyli nie zaczął na górce i jeśli przyjdzie spadek o 40% to nie będzie tych 40% na minusie. Dodajmy do tego że dołoży trochę po spadku i nagle zrobi się 15% na minusie. No faktycznie na akcjach to koniec świata.

    Kolejne założenie o tym że od szczytu banki dotcom działki , mieszkanie dały zarobić więcej. No dały po porównałeś do najgorszego wejścia w rynek akcyjny. Trochę manipulacja. Doliczmy do tego próg wejścia w działki czy mieszkania.

    Jak już jesteśmy w tematach mieszkań to może powiesz coś jak ktoś kupił mieszkanie w okolicach 2007 roku ?🫣 To jest dopiero bańka. I mówimy o dużej jednorazowej inwestycji. W przypadku akcji możemy dokładać.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *