Zima w praktyce czyli dwa słowa o ubóstwie energetycznym.

Zawsze na progu zimy media podnosiły temat: istnieje grupa ludzi, których nie stać aby ogrzać/dogrzać swoje mieszkania/domy. Czeka ich życie w zimnie.  Zjawisko to ograniczało się do tej pory do 1/10 Polaków. Ponieważ rozkład nie był równomierny (głównie stare wysokoenergetyczne domy) i dotyczył osób o naprawdę niskich dochodach w pozostałych porach roku nie stanowił zagadnienia dla głównego nurtu. Teraz to się zmienia – o czym świadczą nawet wypowiedzi niektórych posłów (np. Jan Ardanowski dla Onet-u). A dziś napiszę o przeprowadzonych przeze mnie rozmowach.

W październiku odwiedziłem moje miejsce w górach. Miejscowość do zeszłego roku nie miała gazu, do tej pory podłączono go tylko punktowo, więc cały system ogrzewania opiera się na połączeniu węgla i drewna, a w przypadku mieszkań także energii elektrycznej czy c.o. na olej opałowy. Drewna, jak wielokrotnie pisałem, nie brakuje, ale wobec niższej wartości opałowej, używane jest w okresach przejściowych. Węgiel (w tym głównie ekogroszek) wygrywa przy ostrych mrozach, które tam zaczynają się często od listopada a kończą w marcu. I tak lepiej niż w Ustrzykach czy Zakopanem. Kopciuchy ludzie polikwidowali kierując się kryterium wygody (zasyp zasobnika raz na kilka dni kontra dorzucanie kilka razy dziennie i w nocy). Powagę sytuacji pogłębia spora grupa emerytów (wymagają wyższych temperatur, mało siły na szuflowanie) i pochłaniające energię domy (niecieplone, słaboocieplone, wielkie). Znowu – tu zaletą jest bezobsługowy i kaloryczny węgiel, a tego nie ma. A oto przykłady.

Emerytka zajmujący sama wielki dom. Na wszelki wypadek zostawiła „kopciucha”, piec który spali drewno, węgiel brunatny i kamienny, a nawet opony. Podłączono go obok nowoczesnego na ekogroszek z dużym zasobnikiem. Obecnie marznie, bo dom wymaga 5 ton węgla (35 000 KWh), a ten kupić trudno. Już w pierwszej połowie października, nad ranem, pojawiły się temperatury 2-3 st.C. Minimalny plus. Ale nikt starszej pani nie nagrzeje o 5 rano. Więc marznie. Skarży się dzieciom, dlaczego jej nie dają węgla. A tego roku  czekają w kotłowni tylko 2 tony, na czarną godzinę (styczeń/luty). Wtedy za oknem będzie -20 st. C.  Drewno nie wystarczy. Tu nie chodzi nawet o ceny (do 4000 zł/t), bo rodzina zamożna, ale niedostępność.

Moi sąsiedzi, trzydziestolatkowie z małym dzieckiem.   Podobnie jak ja, korzystają z ogrzewania elektrycznego. U nich  to maty ogrzewania podłogowego. Roczne zapotrzebowanie – 10.000 KWh (wszystko na prąd). Do tej pory, w dwóch taryfach, starczało 5000 zł na ogrzanie (to mieszkanie 45 m2) do 22 st. C. Robili rachunki. Od nowego roku kupią co nieco w  limicie 2000 KWh, za 1300 zł.  Resztę trzeba drastycznie zaoszczędzić, ponieważ 8000 KWh x 1,2 zł = 9600 zł. Czyli nawet odejmując państwowy dodatek 1000 zł, płaciliby praktycznie 2 razy tyle. A 1,2 zł to obiecana, a jeszcze nie wprowadzona „rządowa cena maksymalna”. Mówiło się nawet o 2 zł (wtedy z 5000 zł robi się 16.300 zł). W gorszym wariancie na samą energię elektryczną musieliby wydać 1350 zł średnio przez cały rok.  Co więc robią? Obniżyli temperaturę do 17 st. C (przy trzylatku). Marzną. Działają głównie w II taryfie (pewna masa akumulacyjna podłogi). Może uda im się zejść do  7000 KWh (przy 2 zł/ KWh zamiast dotychczasowych 5000 zł będzie 10.000 zł). Koszt utrzymania małego dwupokojowego lokum dla 3 osób, przekroczy wtedy (podrożeje czynsz, woda, fundusz remontowy, śmieci, podatek od nieruchomości) 1400 zł/miesiąc.

Właściciele pensjonatu. Oni również korzystają z z systemu drewno + węgiel. Na razie zgromadzili 3 tony zamiast 6. Zapowiedzieli już (jak wielu górali) – koniec z wynajmem pojedynczych pokoi. Albo obłożenie 70% na kilka dni, albo odmawiamy. W praktyce będą działać od Sylwestra do połowy lutego. W swoich pomieszczeniach także obniżą temperaturę, lub utrzymają ją drewnem (nowy dom).

Oszczędny milioner. Grzejemy, gotujemy, podgrzewamy wodę gazem. Ostatni rok (od VI 2021 do VI 2022) to 2215 m3 (w tym 360 – 450 KWh bytowych). Wg współczynnika konwersji prawie 25.000 KWh. W 2021 r. płaciliśmy 0,18 zł/Kwh a więc, przy niezmiennym zużyciu, niecałe 4500 zł/rok. Na 2022 rok cena wzrosła do 0,25 zł/KWh, czyli 6250 zł/rok. Teraz plan będzie prosty, bo z KWh podrożeje o ponad 100% do 0,61 zł/KWh. Płacilibyśmy, nie zmieniając nawyków, 15.250 zł/rok. O ile rząd nie ograniczy dostępności gazu. Na szybko wykombinowaliśmy rozwiązania oszczędnościowe. Montaż kozy Jotula na piętrze. Ma fajerkę, w razie czego da się nawet ugotować obiad. Własne drewno. Wyłączenie z użytku najbardziej energochłonnego pomieszczenia (mały pokój na dole, „doklejony”, więc z ogromnymi stratami ciepła), obniżenie temperatury dotychczasowego salonu (parter) do 17 st. Skoncentrowanie życia w 2 pokojach na górze (ten z kozą i sąsiedni). Planowane oszczędności to ok. 1/3 może 1/2 gazu.  I to uświadamia nam skalę ubóstwa energetycznego. Zużywając w 2023 r. połowę gazu z 2021 r. zapłacimy 7600 zł zamiast 4500 zł, bo cena m3 tak pójdzie w górę. My akurat damy radę, dokonując poważnej inwestycji 8000-9000 zł. Zwróci nam się w 2 lata. Ale ile jest osób, które z takiej sumy „wyskoczą” bezboleśnie. O skutkach poinformuję Was niezwłocznie.